
سینمافا-علی خطیبی- هر ساله با آغاز ماه دسامبر میلادی ، فصل جمع بندی نظرات منتقدان مطرح جهان و خاصّه هالیوود در خصوص داشته های سینمای دنیا در یک سال گذشته و اهدای جوایز به برگزیدگان آغاز می شود و این داستان با برگزاری مراسم پرزرق و برق اسکار خاتمه می یابد. معمولاً آثاری که در طول فصل جوایز ، بهتر و بیشتر دیده شوند ؛ از شانس به سزایی برای دریافت تندیس اسکار برخوردارند. آرای حدود پنج هزار داور آکادمی علوم و هنرهای سینمایی آمریکا (موسوم به اسکار) تعیین کننده برگزیدگان خواهد بود که بخش عمده ای از آنان را همان منتقدین فصل جوایز تشکیل می دهند.
باور بسیاری از کارشناسان و نشریات مطرح سینمایی داخل و خارج کشور و صدالبته نتیجه نظرسنجی «سینمافا» مؤیّد این نکته است که قطعاً فیلم سینمایی « جدایی نادر از سیمین » (اصغر فرهادی) در زمره کاندیداهای نهایی بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان قرار خواهد گرفت. برخی از نشریات معتبر همچون : « هالیوود ریپورتر » ، « واشنگتن پست » و « نیویورک تایمز » از این هم فراتر رفته و شانس نماینده امسال سینمای کشورمان در اسکار را برای دریافت این جایزه بیشتر از سایر رقبا می دانند.
« سونی پیکچرز کلاسیکز » پخش کننده قدرتمند جهانی این فیلم است که در خارج از کشور با نام « جدایی » (A Separation) اکران موفّق و گسترده ای برایش در سینماهای : انگلستان ، بلژیک ، ترکیه ، تایلند ، آلمان ، هلند ، مجارستان ، سوئد ، یونان ، لهستان ، اسپانیا ، کره جنوبی ، ایتالیا و دانمارک تدارک دید. فروش خیره کننده فیلم در فرانسه و همچنین اکرانش در نزدیک ترین زمان ممکن به مراسم اسکار (از نهم دی ماه 1390) در سینماهای آمریکا و آمریکای شمالی که فرصت دیده شدن اثر را برای تعداد بیشتری از اعضاء که تاکنون آن را ندیده اند فراهم می کند ، همه و همه شانس « جدایی » را برای دریافت اسکار برای نخستین بار در تاریخ سینمای کشورمان بیش از پیش می کند.
« راجر ایبرت » (منتقد پرنفوذ ، محبوب و صدالبته سختگیر هالیوود و شیکاگو تایمز) در یادداشتی پیرامون « جدایی » به ستایش از آن پرداخته و در بخشی از نوشته مفصّلش آورده : « فیلم به طور ویژه ای ایرانی است اما من باور دارم که فراتر از آن و درباره تجربیّات انسانی است. " جدایی " یک طرح داستانی فوق العاده را که می تواند تبدیل به یک رمان بزرگ شود با تأثیرات احساسی یک ملودرام خارق العاده ، در هم آمیخته است. » و همچنین در ادامه آورده : « فیلم در بازسازی نسخه های متفاوت از یک اتّفاق مشخّص ، درست به پیچیدگی فیلم " راشومون " است ... سوژه اصلی اصغر فرهادی ، حقیقت است. به خصوص زمانی که آدم هایی که می شناسیم و بهشان احترام می گذاریم ، علی رغم همه واقعیّت هایی که می دانیم ، این حقیقت را انکار می کنند. " جدایی " از آن شاهکارهای ماندگاری خواهد شد که از حالا تا چند دهه آینده دیده و تحسین می شود. » راجر ایبرت « جدایی » را در صدر انتخاب هایش در سال 2011 قرار داده است.
همچنین « جدایی » در فهرست ده فیلم برتر سال 2011 منتقدان مطرحی همچون : « کنت توران » ، « اوون گلیبرمن » ، لیزا شوارزباوم » ، «دیوید دنبی » ، « مارشال فاین » ، « جف ولز » و « پیتر براد شاو » قرار گرفته است.
کاندیداتوری در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان : « گلدن گلاب 2011 » ، « انجمن منتقدان شیکاگو » ، « انجمن منتقدان رسانه آمریکا و کانادا » و « جشنواره سینمای مستقل اسپریت » به إنضمام افتخاراتی چون : « بهترین فیلم خارجی از نگاه انجمن منتقدان دالاس – فورت وورث » ، « چهارمین فیلم برتر سال 2011 از نگاه مجله فیلم کامنت » ، « دومین فیلم برتر سال 2011 از نگاه ماهنامه سایت اند ساوند » ، « بهترین فیلم خارجی جوایز مستقل بریتانیا موسوم به بیفا » ، « بهترین کارگردانی چهل و دومین جشنواره بین المللی فیلم هندوستان » ، « بهترین فیلم خارجی انجمن منتقدان نیویورک » ، « تأثیرگذارترین فیلم خارجی سال 2011 » ، « بهترین فیلم خارجی هیئت ملی نقد فیلم های سینمایی آمریکا » و « بهترین فیلم آسیاپاسیفیک 2011 » از جمله افتخارات « جدایی » در فصل جوایز امسال است.
از دیگر نکات برجسته می توان به مورد توجه قرار گرفتن فیلمنامه درخشان « جدایی » است که شانس برای کاندیداتوری در دیگر شاخه های اسکار را برایش محتمل تر می کند. « انجمن منتقدان شیکاگو » در این رشته کاندیدایش کرده و « انجمن منتقدان لس آنجلس » برگزیده !
« تاد مک کارتنی » (منتقد شاخص هالیوود ریپورتر) نوشته : « جدایی نادر از سیمین بااقتدارترین فیلم ایرانی است که در غرب به نمایش درآمده به گونه ای که اگر یک فیلم آمریکایی بود ، بدون شک در چندین رشته از پیشتازان مراسم اسکار امسال بود. »
نشریه معتبر « ورایتی » هم شانس بالایی را برای فیلم اصغر فرهادی در اسکار 2012 متصوّر شده است. همچنین سایت « گلددربی » که به سایت مرجع پیش بینی رویدادهای هنری در دنیا معروف است ، « جدایی » را در شاخه : بهترین فیلم خارجی و فیلمنامه دارای شانس زیادی دانسته است.
منتقدان مطرح انگلیسی چون : « چارلز گانت » ، « نیک رودیک » ، « سام دیویس » ، « توماس داوسن » ، « رایان گیلبی » ، « وندی آیده » ، « نیک جیمز » ، « فیلیپ کمپ » ، « مارک لی فارو » ، « درک مالکوم » و « تیم رابی » نیز فیلم را ستوده اند.
به همه موارد بالا اضافه کنید عدم حضور فیلم های مطرحی چون : « پوستی که در آن زندگی می کنم » (پدرو آلمادووار) ، ما یک پاپ داریم (نانی مورتی) و آرتیست (هازاوینسکی) را در بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی زبان !
با توجه به اینکه اسکار « بهترین فیلم خارجی » را « کشور » برنده می شود ، نه شخص و نظر به فواید این جایزه معتبر در دیده شدن بیشتر و احیای سینمای نیمه جانمان ؛ از صمیم قلب برای موفقیت « جدایی نادر از سیمین » دعا می کنیم و صدالبته منکر نقاط ضعف فیلم هم نمی شویم اما چه خوب است عینک متوهّمانه ای که « جدایی » را سیاه نما و موفّقیّت هایش را سیاسی و حاصل توطئه ها می بیند را از دیدگانمان بداریم. راستی به آقای فرهادی ، شیرینی موفّقیّت های متداوم فیلمش را تبریک می گوییم و برایش در قامت یکی از داوران جشنواره برلین 2012 ، آرزوی سربلندی می کنیم.